Home Economie Zijn investeringen in kern- en gascentrales “groen”? Europa weet het nog niet
Economie - april 21, 2021

Zijn investeringen in kern- en gascentrales “groen”? Europa weet het nog niet

Zijn investeringen in kern- en gascentrales “groen”? Europa weet het nog niet

De beslissing  van vandaag maakt deel uit van een veel ruimer kader: al sinds 2020 heeft de EU een verordering (wet) “ter bevordering van duurzame beleggingen”. De belangen zijn enorm: het gaat over honderden miljarden euro’s klaarstaande investeringen. Financiële groepen en beleggers willen namelijk hun geld almaar meer stoppen in duurzame ecologische activiteiten. Het gaat over honderden miljarden aan duurzame investeringen Eén probleem: Europa legde niet vast wat precies “duurzame ecologische activiteiten” zijn. Dat zorgde voor heel wat onduidelijkheid bij de investeerders: ze wisten niet welke investeringen voor Europa nu echt duurzaam waren.  Daarop besloot de EU een hele set van criteria uit te werken. Die set (de zogenaamde “taxonomie”) moet duidelijk vastleggen welke investeringen als “groen” kunnen worden beschouwd en welke niet. De Europese investeringsbank zal de taxonomie ook gebruiken als toetssteen voor de investeringen die ze wil ondersteunen.  Welomschreven criteria moeten onduidelijkheid wegnemen De ruggengraat van de taxonomie is intussen klaar. Activiteiten zijn volgens de Europese Commissie pas ecologisch duurzaam als ze aan één of meerdere van de zes volgende milieudoelstellingen bijdragen: beperking van de klimaatopwarming aanpassing aan de klimaatopwarming tegengaan van watervervuiling- en verspilling en overexploitatie van mariene bronnen overgang naar een circulaire economie voorkomen en bestrijden van verontreiniging bescherming en herstel van biodiveristeit en ecosystemen Voor elk van die 6 doelstellingen moet Europa voor zoveel mogelijk economische sectoren (onder meer industrie, energie, afval, transport, bouw, landbeheer, bosbouw…) gedetailleerd vastleggen wat ze moeten doen om als “duurzaam’ te worden beschouwd.  Industrie, energie, afval, transport, de bouwsector, landbouw, bosbouw… krijgen allemaal duurzaamheidscriteria Een concreet voorbeeld uit de industrie: een cementfabriek stoot enorm veel CO2-uit. Slaagt de fabriek erin die uitstoot met een bepaald minimumpercentage terug te dringen, dan beschouwt de EU dat als een duurzame activiteit. Haalt de fabriek dat percentage niet, dan wordt de investering als niet duurzaam beschouwd. Druk van alle kanten vertraagt het beslissingsproces Het is duidelijk dat elke economische sector vecht om te scherpe criteria te vermijden. Ook de lidstaten proberen hun grootste economische actoren zoveel mogelijk uit de wind te zetten.  Dat leidt tot een intens gelobby, waarbij wetenschap, economie en poltiek bij momenten lijnrecht tegenover elkaar komen te staan. Het maakt deze taxonomie tot een heel delicate evenwichtsoefening, die al flink wat vertraging heeft opgelopen. De taxonomie is nog lang niet klaar. Maar vandaag stelde de Commissie dan toch al haar criteria voor de eerste twee milieudoelstellingen voor: die rond het klimaat. Dat was vier maanden later dan oorspronkelijk aangekondigd. Van de vier andere doelstellingen is nog geen sprake. Zelfs de criteria rond de klimaatdoelstellingen zijn nog niet helemaal afgeklopt. Met name over de landbouw is nog niet alles uitgeklaard. Ook voor de energiesector is het plaatje nog altijd niet volledig. De vraag bljft of gascentrales en kernenergiecentrales als “groen” mogen worden beschouwd. In eerdere voorstellen werden gascentrales alleen als groen beschouwd wanneer ze zouden worden gebouwd in transitiegebieden om daar meer vervuilende steenkoolcentrales te vervangen. Nieuwe gascentrales in België zouden dus niet als “groen” worden bestempeld omdat ze geen steenkoolcentrales wegduwen (die hebben we namelijk niet meer) en België geen transitieregio is. Nieuwe Poolse gascentrales zouden dan wél weer “groen” zijn omdat Polen een transitieregio is waar nog veel vuilere steenkoolcentrales staan. Poolse gascentrales zouden “groen” zijn, Belgische niet. Maar Europa stelde de beslissing uit Maar onder druk van de gassector en een aantal lidstaten heeft Europa die beslissing nu voor zich uitgeschoven. Tot grote ontgoocheling van de milieubewegingen, die aardgas niet als een “groene” technologie willen geklasseerd zien. Of de gascentrales al dan niet als duurzaam zullen worden bestempeld, daarover zal de Commisie zich pas in het najaar uitspreken. Net als over het statuut van de kerncentrales. Opmerkelijk: de energiegroepen die in ons land de nieuwe gascentrales zullen moeten bouwen, liggen er niet wakker van.  Ze kijken vooral naar de subsidies die ze van België zullen krijgen om hun gascentrales te kunnen bouwen.  Als die de centrales rendabel genoeg maken, hebben ze mogelijk de steun van investeerders die afgaan op de Europese taxonomie (zoals de Europese investeringsbank) niet meer nodig.  Ook over de al vastgelegde citeria klinkt er her en der kritiek. Zo zouden de bepalingen over de bosbouw -met name het gebruik van (afval)hout als biomassa- amper zijn aangescherpt tegenover de huidige, zo klinkt het vanuit de groene hoek. De Commissie zou daar gezwicht zijn voor de druk van de Scandinavische lidstaten. Ook over de inzet van biobrandstoffen zijn er gemengde gevoelens. Bovendien moet het al vastgelegde pakket de toets van de lidstaten en het Europees parlement nog doorstaan: een meerderheid moet zich akkoord verklaren vooraleer de criteria vanaf volgend jaar van kracht kunnen worden.   Toch nog vooruitgang Is er dan helemaal niets gebeurd vandaag? Toch wel. De activiteiten waarvoor de klimaatcriteria wél al zijn vastgelegd dekken maar liefst 80% van de CO2-uitstoot, zegt de betrokken EU-commissaris , de Ierse Mairead McGuinness.  De investeerders hebben alvast flink wat meer duidelijkheid: de honderden miljarden, nodig om van de Green Deal een succes te maken, kunnen nu echt beginnen te rollen. Europa loopt met dit unieke project ook wereldwijd voorop. De hele wereld kijkt toe hoe een volledig continent voor het eerst probeert een investeringskader op te zetten om zijn klimaat- en milieuplannen waar te maken.  Een uitdagende test-case die hopelijk spoedig navolging zal krijgen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *