Home Analyse Waarom de vrouwen van Afghanistan bij voorbaat de grote verliezers zijn van het debacle dat zich nu voltrekt
Analyse - 4 weken ago

Waarom de vrouwen van Afghanistan bij voorbaat de grote verliezers zijn van het debacle dat zich nu voltrekt

Waarom de vrouwen van Afghanistan bij voorbaat de grote verliezers zijn van het debacle dat zich nu voltrekt

“Schrik niet, ik ben het nog altijd. Ik heb mezelf gewoon een andere naam en profielfoto aangemeten”.  Dit bericht krijg ik te lezen van Kobra* (*schuilnaam), een jonge Afghaanse vrouw in Kaboel, wanneer ik mijn Facebook-account open. De taliban hebben op dat ogenblik de hoofdstad amper drie dagen in handen en zelfs de meest vrijgevochten Afghaanse vrouwen leggen zichzelf  al een digitale boerka op. Uit veiligheidsoverwegingen. De taliban zouden hun persoonlijke foto’s en posts op  de sociale media zeker bestraffen, maar niet alleen de gevreesde groepering toont zijn afkeuring. Nog voor de terugkeer van de taliban durfde het gros van de Afghaanse meisjes al geen authentiek Facebook-profiel aan te maken. Ze wisten dat ze zich er (te) kwetsbaar mee zouden opstellen. De kans is immers groot dat ze overstelpt worden met oneerbare voorstellen. Daarenboven lopen ze ook het risico dat hun gezicht op een “onzedig” lichaam wordt gefotoshopt en verspreid. Dé ideale manier om vrouwen, die zich te veel vrijheden permitteren, aan de schandpaal te nagelen. Met grote gevoelens van schaamte tot gevolg bij de slachtoffers, die gebrandmerkt zijn voor het leven, en bij hun families.  Intimidatie de klok rond Los van het gebrek aan rechten en vrijheden is seksuele intimidatie een groot probleem in de Afghaanse samenleving.  Zowel op het werk als op straat worden de vrouwen er voortdurend mee geconfronteerd.  Het is een andere manier om ze van het publieke leven weg te houden en ze verder te onderdrukken. Graffiti-kunstenares Shamsia Hassani getuigde er in het verleden al over dat Afghaanse vrouwen zich nergens op hun gemak voelen in het openbaar. BEKIJK – In deze reportage uit “Het journaal” van 26 augustus 2019 getuigt Shamsia Hassani over haar werk en wat haar beweegt: Videospeler inladen… Telkens ze buiten aan het werk is krijgt ze -overwegend vulgaire- beledigingen naar het hoofd geslingerd. Tijdens een ontmoeting, in de zomer van 2019, durft de artieste -die in het verleden al een grote aanslag overleefde- nog amper buiten te komen. Ze voelt zich te onveilig en krijgt te veel opmerkingen en bedreigingen naar het hoofd geslingerd. Zelfs binnen in haar flat wil ze enkel op de foto met haar masker op.   Kunstenares Shamsia durft in 2019 al niet meer met haar volledige gezicht op de foto te gaan door aanhoudende bedreigingen en intimidatie Gelijken voor de wet, tweederangsburgers in het dagelijks leven Shamsia is inmiddels veilig en wel in het buitenland, maar vreest voor het lot van haar achtergebleven familieleden. En ook Kobra wil weg uit haar land, maar ze zit in een lastig parket. Kobra is een jonge, gescheiden vrouw, een status die onaanvaardbaar is in de Afghaanse samenleving en die zeker niet door de taliban getolereerd zal worden. Daarom probeert ze dat aspect van haar leven zo goed als mogelijk geheim te houden.   Ze heeft ook de zorg voor haar moeder op zich genomen en is de enige kostwinnaar.  Als de taliban straks beslissen dat vrouwen niet meer mogen gaan werken, wacht haar wellicht het lot van de alleenstaande Afghaanse vrouw of  weduwe.  Verstopt onder een boerka zal ze zich tussen het moordend verkeer van Kaboel  moeten mengen, met haar handen in de lucht, bedelend om geld.  (lees verder onder de foto) AFP or licensors “Ik kan misschien trouwen”, oppert ze. “Er is een Afghaan in Duitsland die dat wel zou zien zitten”. Los van het feit dat ze dan eerst in Europa moet zien te geraken -en zich waarschijnlijk in haar ongeluk zal storten- zou Kobra haar moeder moeten achterlaten. En dat weigert ze. Kobra’s moeder is verstoten door haar echtgenoot. Die heeft inmiddels een tweede vrouw genomen en heeft zes jonge kinderen met haar. Als Kobra zou vertrekken, moet haar moeder opnieuw  bij haar man en diens tweede echtgenote intrekken en mee zorg dragen voor het nieuwe gezin.   Verboden vrucht Ook een vriendschapsband tussen man en vrouw is bijna onmogelijk te ontwikkelen in het land. Laat staan dat tieners relaties met elkaar kunnen aanknopen. Maar de liefde laat zich niet dicteren, ook niet in Afghanistan. En zo gebeurt het dat prille koppels, met een verboden relatie, er samen vandoor gaan. Als ze gevonden worden zijn de gevolgen ronduit dramatisch, althans voor de meisjes. Tijdens verschillende bezoeken aan een vrouwengevangenis, -het laatste dateert van twee jaar geleden-, zaten telkens opvallend veel jonge meisjes in de cel. Sommigen toonden ons zelfs hun baby’s. Hoe waren ze in hemelsnaam in de gevangenis beland? Ze vertelden ons dat ze waren weggelopen met hun lief, wat wordt beschouwd als een morele misdaad. (lees verder onder de foto) De vrouwengevangenis iets buiten Kaboel Terwijl de betrokken jongemannen na een fikse bolwassing terug naar huis mogen keren, worden de jonge vrouwen voor verschillende jaren opgesloten.  Omdat ze de familie-eer gekrenkt hebben, worden ze vaak voor de rest van hun leven verstoten. Een aantal jonge vrouwen is bovendien getraumatiseerd, doordat ze na hun vluchtpoging een “medische test” hebben moeten ondergaan. Tijdens een vernederende vaginale controle die totaal niet wetenschappelijk gefundeerd is, wordt nagegaan of hun maagdenvlies nog intact is.   Geen vrouwelijke arts, geen medische hulp En ook op medisch vlak lijden de Afghaanse vrouwen onder hun positie. Er doen verhalen de ronde over vrouwen die knobbeltjes voelen in hun borst. Omdat er in hun buurt geen vrouwelijke arts is, mogen ze zich van hun echtgenoten niet laten onderzoeken. Wanneer de vrouw ziek wordt en het besef komt dat ze dringend medische hulp nodig heeft, is het dikwlijs al te laat om nog een behandeling op te starten.  Dankzij het openstellen van onderwijs voor meisjes zijn er gelukkig meer vrouwelijke artsen en ook verpleegsters bijgekomen de afgelopen jaren. Maar als die mogelijkheid wordt teruggeschroefd is het voor de vrouwen weer terug naar af. Zonder recht op onderwijs kunnen vrouwen niet uitgroeien tot verpleegsters of artsen en krijgt het vrouwelijk deel van de bevolking geen toegang meer tot de broodnodige medische zorg.  Afghaanse vrouwen wachten op medische hulp in het vrouwencentrum van Moeders voor Vrede dat enkel met vrouwelijke artsen en verpleegkundigen werkt Terugkeer van een schrikbewind Ongetwijfeld is er in twintig jaar tijd behoorlijk wat veranderd voor een deel van de Afghaanse vrouwen.  Zeker in Kaboel is een netwerk ontstaan van vrijgevochten zakenvrouwen met een eigen inkomen, die net als mannen alcohol drinken en waterpijp roken. Hun geloof hebben ze afgezworen.  Weliswaar allemaal achter de rug van de Afghaanse mannen, waarvan ook de jongere garde zo’n gedrag nooit zou pikken, moesten ze ervan op de hoogte zijn.  Toch is er lang niet genoeg veranderd. Ook al omdat een mentaliteitsverandering bij het mannelijke deel van de bevolking grotendeels achterwege is gebleven. Wellicht was daar nog veel meer tijd voor nodig. Beterschap zal de komst van de taliban 2.0 alleszins niet brengen. De vrijheden van de vrouwen zullen worden afgenomen. Dat staat buiten kijf. Nu al zouden de taliban de inwoners van Herat, zowel de mannen als de vrouwen, gedragscodes opgelegd hebben. Daarin staan 10 punten. Zo moeten ze als vrome moslims verplicht 5 keer bidden. Mannen moeten weer baarden kweken, hun kapsels mogen er niet westers uitzien. Vrouwen mogen het huis niet verlaten zonder mannelijke begeleider en zijn verplicht een hijab te dragen. Muziek afspelen is uit den boze. Het drinken van alcohol is verboden. Wie zich niet aan de regels houdt, zal gestraft worden.  Gedeelde verantwoordelijkheid Het is vandaag (te) gemakkelijk om louter de Amerikanen met de vinger te wijzen voor de terugkeer van de taliban. De terugtrekking van de VS-troepen, die al onder de Amerikaanse president Donald Trump was opgedreven, had volgens het onderhandelde vredesakkoord tussen de VS en taliban al op 1 mei  2021 afgerond moeten zijn. In januari, toen president Joe Biden aan de macht kwam, bevonden er zich nog zo’n 2.500 Amerikaanse militairen in Afghanistan tegenover 8.000 soldaten van de NAVO-bondgenoten. Zij waren evenmin van plan om te blijven, liet secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg dit voorjaar nog optekenen.   Geen enkele bondgenoot wil langer in Afghanistan blijven dan nodig. Tegelijkertijd zal er mogelijk een hoge prijs worden betaald als we ongecoördineerd en te snel vertrekken Jens Stoltenberg Stoltenbergs woorden zijn intussen waarheid geworden. Maar ook de Afghaanse overheid heeft boter op het hoofd.  Er zijn miljarden en miljarden gedoneerd aan Afghanistan. Door welig tierende corruptie is echter veel van het geld opgesoupeerd, terwijl het net in de samenleving geïnvesteerd had moeten worden.  Niet alleen de Amerikanen en NAVO-bondgenoten hebben een kruis gemaakt over het Afghanistan-hoofdstuk.  Ook de Afghaanse president Ashraf Ghani zelf heeft dat gedaan. Toen de taliban tijdens de lang  aanslepende en nergens toe leidende vredersonderhandelingen met de Afghanen voorstelden om een interimregering te vormen, waarbij Ghani dan zou moeten aftreden, weigerde hij dit uitdrukkelijk. Dit druiste in tegen de democratische waarden, vond hij.  Vorig weekend is de president zelf het land uitgevlucht met zijn gevolg. “Om een bloedvergieten te vermijden”, verduidelijkte Ghani nog in een statement. Waarna hij zijn volk genadeloos achterliet in de handen van de taliban. Zullen de Afghaanse vrouwen het hem, en ook ons het Westen, ooit vergeven? BEKIJK – Nadat Ghani enkele dagen geleden Afghanistan was ontvlucht, stuurde hij deze mededeling de wereld in: Videospeler inladen…

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *