Home Economie Vergrijzingskosten opnieuw hoger dan eerst voorspeld, ondanks beperktere corona-impact: van waar komt die stijging dan?
Economie - juli 10, 2021

Vergrijzingskosten opnieuw hoger dan eerst voorspeld, ondanks beperktere corona-impact: van waar komt die stijging dan?

Vergrijzingskosten opnieuw hoger dan eerst voorspeld, ondanks beperktere corona-impact: van waar komt die stijging dan?

Volgens de laatste ramingen gaat op dit moment 24,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp) naar sociale uitgaven. Met andere woorden: een kwart van de welvaart die in ons land gecreëerd wordt, gaat naar de sociale zekerheid. Tegen 2050 zullen die sociale kosten oplopen tot een hoogtepunt van 30,1  procent van het bbp, heeft de Vergrijzingscommissie berekend, om daarna weer te dalen tot 29,8 procent tegen 2070. En het zijn die sociale uitgaven, of toch de verandering ervan, die we de “vergrijzingskosten” noemen. Copyright 2017, Sawitree Pamee, licensed via EyeEm Mobile GmbH Coronacrisis Corona doet pensioenen nog zwaarder doorwegen: hoe komt dat?   do 09 jul 2020 11:30 Minder impact corona, maar … Van 24,6 procent naar 29,8 procent (tegen 2070), da’s een stijging van 5,2 procentpunten, en een iets grotere stijging dan wat in het jaarrapport van vorig jaar werd gesteld (0,9 procentpunt meer, om precies te zijn). Vorig jaar werd namelijk al verwacht dat – naast de stijging door de verwachte vergrijzing – de vergrijzingskosten nog extra zouden toenemen door de coronacrisis. “Maar die economische krimp door corona valt nu beter mee dan verwacht. De impact van corona is er, maar dus niet zo drastisch als we vorig jaar nog dachten”, zegt econoom Johan Van Gompel, voorzitter van de Vergrijzingscommissie. De mindere impact van corona wordt gecompenseerd door de optrekking van de minimumpensioenen Johan Van Gompel Maar een beperktere impact van corona dan eerst gedacht, dan moet de vergrijzingskosten toch lager uitvallen? Waarom wordt die dan nog groter, tegen 2070? “De mindere impact door corona wordt overgecompenseerd door de recente beslissing over de optrekking van de minimumpensioenen en de gelijkschakeling van de pensioenen voor zelfstandigen met die van werknemers”, legt Van Gompel uit. “Daardoor worden de pensioenen weer duurder.” Door de optrekking en gelijkschakeling zal de piek 10 jaar later vallen. Vorig jaar werd die piek (waarop de vergrijzingskosten het duurst zullen zijn) verwacht op 2040. Nu wordt verwacht dat de piek op 2050 zal komen, met 30,1 procent van het bpp. De meeste extra kosten zullen vooral betaald worden in de komende 5 jaar. Wat is de “Vergrijzingscommissie”? De Vergrijzingscommissie maakt al 20 jaar een budgettering over wat de vergrijzing op ons lange termijn (tot 2070) zou kunnen kosten. Ze berekent verwachtingen op lange termijn, het zijn geen voorspellingen. De commissie houdt enkel rekening met het huidige beleid (dat al wel eens durft te veranderen).  Tweesnijdend zwaard Slecht nieuws dus, zou u denken. Want de vergrijzingskosten valt dus hoger uit, op langer termijn zelfs nog (ietsje) hoger dan dat vorig jaar werd verwacht dus. “Maar door de optrekking van de minimumpensioenen en de gelijkschakeling van de pensioenen voor zelfstandigen verwachten we ook dat de armoedecijfers voor ouderen zullen dalen, omdat meer mensen dus een beter pensioen krijgen, en uiteraard ook nieuwe gepensioneerden zullen de komende jaren die “betere” pensioenen krijgen”, aldus Van Gompel. De bezorgdheid is vooral dat onze overheidsfinanciering er slecht aan toe is Johan Van Gompel De optrekking van de minimumpensioenen en de gelijkschakeling van de pensioenen voor zelfstandigen is dus een tweesnijdend zwaard: langs de ene kant zorgt het voor grotere vergrijzingskosten, omdat de pensioenen duurder worden (wat meteen voelbaar is voor de huidige pensioentrekkende, en ook in de toekomst voelbaar omdat we zulke pensioenen aan meer mensen moeten uitbetalen door de vergrijzing). Langs de andere kant zorgen die optrekking en gelijkschakeling er dus ook voor dat er minder mensen op leeftijd in armoede leven. Wat zijn de “vergrijzingskosten”? U weet het, onze bevolking wordt altijd maar ouder en dus wordt de groep pensioentrekkenden ook groter de komende jaren. Maar de vergrijzingskosten worden niet enkel gedefinieerd aan de verandering in uitgaven voor pensioenen, maar aan de verandering van sociale uitgaven (door de overheid) in het algemeen. Ook bijvoorbeeld de uitgaven voor de gezondheidszorg wordt meegenomen in de definitie van de vergrijzingskost, omdat meer ouderen ook een impact kan hebben op het gezondheidssysteem. Maar ook parameters over bijvoorbeeld werkloosheid worden meegenomen. Want hoe meer mensen aan het werk, hoe makkelijker de pensioenen te betalen zijn. En minder werkloosheidsuitkeringen uitbetalen, betekent ook meer geld voor andere uitgaves (zoals pensioenen). De vergrijzingskosten worden uitgedrukt als een percentage van het bruto binnenlands procuct (bbp), het geheel van onze economische activiteit of welvaart. Dat is zo omdat er wordt vanuitgegaan dat op lange termijn het bpp zou kunnen stijgen. En als er meer welvaart wordt gecreëerd dan is de financieringscapaciteit ook groter, en wordt de vergrijzingskost betaalbaarder. Ook de inflatie kan door de meting aan het bbp worden geneutraliseerd. “Het aantal ouderen dat onder de armoededrempel leeft wordt nu geraamd op de 10 procent, we verwachten dat dat de komende jaren nog zal dalen naar 4 procent, dat is zelfs een lagere verwachting dan we vorig jaar berekend hadden”, aldus Van Gompel. Minister voor Pensioenen Karine Lalieux (PS) noemt de nieuwe pensioenregeling dan ook een succes. “De optrekking van de minimumpensioenen is een kost, maar we mogen het niet enkel als een kost zien. Door de optrekking van de minimumpensioenen moeten minder mensen in armoede leven, en dat is een succes.” De optrekking van het minimumpensioen is een kost, maar het zorgt voor een daling van armoede bij ouderen Minister van Pensioenen Karine Lalieux (PS) Een succes of een kostenpost, het is dus zoals altijd een dubbel verhaal. Maar moeten we ons eigenlijk zorgen maken over de verwachting dat de vergrijzingskosten (opnieuw) iets hoger zullen uitvallen? Is dat betaalbaar? “Een bezorgdheid is toch dat ondertussen, mede door de coronacrisis, onze overheidsfinanciering er slecht aan toe is”, aldus Van Gompel nog. “En zoals het planbureau al berekende, dat zal, mede door de vergrijzing, ook nog verder oplopen tot zeker 2026. We moeten onze economie dus helemaal op gang krijgen en de begroting goed op orde.”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *