Home Analyse Hoe wapenen we ons tegen misleidende online wedstrijden?
Analyse - 2 weken ago

Hoe wapenen we ons tegen misleidende online wedstrijden?

Hoe wapenen we ons tegen misleidende online wedstrijden?

Een bon van 500 euro bij IKEA of Colruyt winnen? Het lijkt aanlokkelijk maar je klikt vaak toch beter niet. De belangrijkste winnaar is namelijk de industrie van databedrijfjes die bezig zijn met het verzamelen van contactgegevens van potentiële klanten. Hun doel: die gegevens vervolgens delen met bedrijven, marketeers en callcenters.  Bekijk hier de de uitleg over het VRT NWS-onderzoek: Videospeler inladen… Zijn die wedstrijden nep? Nee, zullen de verdedigers  beweren, want in de kleine lettertjes staat alles toch uitgelegd? Iedereen die deelneemt aan de wedstrijd geeft namelijk expliciet zijn toestemming om zijn gegevens  te delen met de “sponsors”. En je kan je uitschrijven als je geen berichten meer wil ontvangen. Bovendien beloven ze dat er wel degelijk een “gelukkige winnaar” zal gecontacteerd worden op het einde van het jaar. Sommige wedstrijden vermelden in de kleine lettertjes zelfs een bizarre mogelijkheid om deel te nemen zónder je gegevens te delen met sponsors: dan moet je bijvoorbeeld een briefkaart sturen naar een adres in Singapore. Nep of echt? En toch zijn dat soort wedstrijden op verschillende manieren “nep” te noemen. Het uitzicht en de bewoordingen van de pagina laten uitschijnen dat het gaat om een wedstrijd van het bedrijf waarvan een prijs wordt beloofd. En er zijn ook allerlei psychologische trucjes toegevoegd om geïnteresseerden sneller te laten doorklikken, zoals een (nutteloze) aftelklok, of getuigenissen van zogezegde winnaars. Maar het grootste probleem is de manier waarop de wedstrijden verspreid worden. Dat gebeurt namelijk via “affiliate marketing”, oftewel en vorm van internetmarketing waarbij bedrijven internetgebruikers betalen in ruil voor promotie van hun product of diensten. Neem nu onderstaande wedstrijd voor een voucher van 1.000 euro bij Primark – een wedstrijd die voor alle duidelijkheid niet georganiseerd is door Primark zelf. Wie erin slaagt om potentiële klanten aan deze wedstrijd te laten deelnemen én erin slaagt om die klanten het volledige vragenformulier te laten invullen, kan elke keer 90 eurocent opstrijken.  Gevolg: bepaalde oplichters verspreiden valse Facebookpagina’s van “Primark België” en investeren in Facebook-advertenties om de wedstrijd te verspreiden onder de Belgische bevolking. Dat is een frauduleuze manier om aan “affiliate marketing” te doen. Een voorbeeld van een wedstrijd die ter verspreiding wordt aangeboden op een platform voor affiliate marketing. Bron: Offervault Let op! Al vele jaren waarschuwen factcheckers, consumentenorganisaties, cybersecuritybedrijven en ook de pers voor dit soort misleidende winacties op sociale media. In februari van dit jaar nog diende een Deense consumentenombudsman klacht in tegen een organisator van dergelijke wedstrijden – die ook opduikt in onze reportage – wegens het misbruiken van de merknamen van vier Deense winkels. En in 2016 nam de Noorse winkelketen Coop een advocaat onder de arm om het misbruik van hun logo door een wedstrijdorganisator te laten stoppen. Desinformatie Nepwedstrijden van winkels op het internet: hoe oplichters jagen op uw gegevens do 09 sep 05:09 In 2016 waarschuwde ook Test Aankoop zelf voor bedrijven die gebruik maken van “acties waarbij consumenten online hun gegevens moeten invullen in ruil voor een productpakket of waardebon.” Dergelijke “nepacties” in naam van bekende merken, zo klonk hun advies toen stellig, daar blijf je best ver vanaf. “De boodschap is hoe dan ook dat u uw gegevens niet voor dit soort van acties moet te grabbel gooien. Niet het minst omdat u van het testpakket of van wat er ook wordt beloofd, zelden of nooit een glimp zult zien.” “Die wedstrijd, was die wel echt?” In ieder geval: de consument is geregeld in de war. Talloze bedrijven en supermarkten hebben op hun website een pagina toegevoegd om hun klanten te waarschuwen voor allerlei nepwedstrijden waar zij als bedrijf niets mee te maken hebben.  Met de regelmaat van de klok dienen bedrijven klacht in bij Facebook omdat er oplichters met hun merknaam valse Facebookpagina’s hebben aangemaakt. En ook klantendiensten en socialemediamanagers ontvangen geregeld klachten. Vorige maand nog sprak een Nederlander die een nepwedstrijd had ingevuld Lidl aan op Twitter: die TikTok-pagina van Lidl die hem de kans beloofde om een e-bike te winnen, vroeg de klant zich af, was die wel echt? (Nee, zo bleek.) Bedrijven die voor hun marketing beroep (laten) doen op contactgegevens afkomstig van online wedstrijden zijn meestal niet op de hoogte van de misleidende manieren waarop die wedstrijden verspreid worden. Proximus bijvoorbeeld, dat aan bod komt in onze reportage, zegt verrast te zijn door berichten over mogelijk misbruik. Ze stellen enkel samen te werken met partijen die garanties bieden voor het naleven van de regels op het gebied van privacy en gegevensbescherming: “We zullen de betrokken partner hierover bevragen. Indien blijkt dat er effectief sprake is van contractbreuk, zal Proximus de nodige maatregelen nemen.” Wat valt hier aan te doen? Kunnen socialemediaplatformen meer doen om de verspreiding van de wedstrijden in te perken? Dat blijkt niet zo eenvoudig. Wanneer we Facebook vragen hoe het mogelijk is dat oplichters soms dag na dag een nieuwe valse IKEA-pagina aanmaken en misleidende advertenties kunnen kopen, geven ze toe enigszins achter de feiten aan te hollen. “Mensen die dit soort scams (zwendels red.) creëren, passen hun tactieken voortdurend aan om detectie te vermijden.”  Platformen zoals sociale media zijn niet aansprakelijk zolang zij geen kennis hebben van de onwettige activiteiten.”  Economische Inspectie In de advertentiebibliotheek van Facebook verdwijnen advertenties die niet langer actief zijn nadat de adverteerder – of Facebook zelf – ze heeft verwijderd. De volledige omvang van het fenomeen in kaart brengen is daarom lastig. Ook de Economische Inspectie wijst op de vluchtigheid van de misleidende praktijken: “Platformen zoals sociale media zijn niet aansprakelijk zolang zij geen kennis hebben van de onwettige activiteiten en bij kennisname direct handelen.”  Wie is verantwoordelijk? Staatssecretaris van Consumentenzaken Eva De Bleeker roept ondertussen op tot meer verantwoordelijkheid in de sector. “Ik denk in het bijzonder aan bedrijven die een voorbeeldfunctie vervullen, zoals belangenorganisaties, overheidsbedrijven en middenveldorganisaties. Als je niet weet waar je data vandaan komen en je niet zeker bent dat ze op een propere manier verzameld zijn, dan moet je je afvragen of je het misschien beter niet doet.” De eenvoudigste en voornaamste manier om het fenomeen van de misleidende wedstrijden in te dijken, is door bedrijven en hun onderaannemers aan te sporen tot een strikte controle van al wie in hun naam aan gegevensverzameling of “affiliate marketing” doet. Als puntje bij paaltje komt, is het uiteindelijk die honger naar de gegevens van mogelijke klanten van marketingafdelingen die het systeem met de misleidende wedstrijden mee in stand houdt. Is daar geen ideale taak weggelegd voor een consumentenorganisatie?

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *