Home Analyse De “zielige zwarte piet van Wilders” en alle ballen op Mark Rutte: de Nederlandse verkiezingscampagne is gestart
Analyse - maart 29, 2021

De “zielige zwarte piet van Wilders” en alle ballen op Mark Rutte: de Nederlandse verkiezingscampagne is gestart

De “zielige zwarte piet van Wilders” en alle ballen op Mark Rutte: de Nederlandse verkiezingscampagne is gestart

Meer dan 30 (!) partijen zullen op de Nederlandse stembrieven staan, wanneer over veertien dagen de verkiezingen beginnen. Dat is voor ieder wat wils: van Europese partijen tot dierenpartijen, van orthodox christelijk tot ‘knetterlinks’, van groen tot klimaatontkenners. Maar liefst 15 maken kans om in het parlement te belanden. Nederland kent namelijk geen kiesdrempel en geen kieskringen, waardoor je met een procent van de stemmen al kans maakt op 1 van de 150 zetels.  Iedereen aan bod laten komen in debatten is onbegonnen werk. Toch doen de meeste media hun uiterste best of om zo ruim mogelijk te selecteren, of zo democratisch mogelijk te werk te gaan. Vrijdag mochten bij de collega’s van NPO Radio 1 13 lijsttrekkers aanschuiven voor 8 debatten met telkens 3, waarbij de grootste partijen drie keer mochten meedoen en de kleinste 1 keer. Bij RTL 4 zondag op TV werden de 6 lijsttrekkers uitgenodigd van de 6 grootse partijen op basis “van de uitslag in 2017 in combinatie met de peilingen”. Dat werd pijnlijk voor de oude, trotse sociaal-democratische PVdA – nog niet gek lang geleden goed voor ruim 20 procent van de stemmen – maar nu niet bij de 6 grootste en dus niet aanwezig. (lees verder onder de foto) Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved Iedereen links, maar met rechts Wat bij de debatten opvalt: iedereen wil links zijn. Of toch een vorm van. De coronacrisis lijkt de Nederlander een serieuze duw in linkse richting gegeven te hebben. Premier Rutte, volbloed liberaal en al jaren centrum-rechts uithangbord, zei het al in de kamer: “Nederland is een in de kern diep socialistisch land.” Verschillende kamerleden verslikten zich in hun koffie, maar als je de peilers en onderzoeken gelooft, heeft Rutte niet helemaal ongelijk: in deze coronatijden wil Nederland een sterkere overheid, meer overheidsinmenging in de zorg, meer investeringen in onderwijs en ook wonen moeten beter gecontroleerd worden om de prijzen van huur en koop te drukken.  Daar spelen zowat alle partijen van rechts tot links op in: de verkiezingsprogramma’s lezen als een aaneenschakeling van investeringen en meer overheid. En dus ook premier Rutte, die jarenlang alles geprivatiseerd heeft wat hij kon en rotsvast voor de markt ging, spreekt nu constant over “een sterke overheid”.  Het gevolg is dat de linkse partijen het moeilijk hebben om net op hun thema’s uit de verf te komen. Geen enkele linkse partij haalt momenteel in de peilingen 10 procent. Bovendien schrikken ze allemaal op een of andere manier kiezers af: de uiterst-linkse SP is te radicaal, de PVdA is uit de mode en nog niet hersteld van de klap (nog 6 procent) 4 jaar geleden, Groen-Links blijft alleen sterk voor het eigen stedelijk hoogopgeleid kosmopolitisch publiek.  Rutte, daarentegen – als afgetekende leider in de peilingen – straalt zelfs op linkse domeinen schijnbaar het meeste vertrouwen uit. In een debat met Geert Wilders (PVV, radicaal-rechts) en Wopke Hoekstra (CDA, christendemocraten) op de radio, speelde hij daar op in, door zich te profileren als de goede vader die weet wat nodig is: investeren zonder roekeloos te zijn. Rutte zei het zo: (lees verder onder de video) Videospeler inladen… Allen tegen Rutte Een tweede belangrijke vaststelling na het eerste debatweekend: het is iedereen tegen Rutte. En dat is ook logisch: in de peilingen is de VVD van aftredend premier Rutte meer dan dubbel zo groot als de tweede grootste, de PVV van Geert Wilders en het CDA van Wopke Hoekstra.  En dus is het iedereen tegen Rutte. De coronacrisis is niet zijn fout, maar de aanpak: Rutte doet het fout. Besparingen in de zorg: Ruttes fout. De onderinvestering in onderwijs: Rutte. Marktwerking in de zorg: Rutte. Klimaat te traag: Rutte. Te veel vluchtelingen: Rutte. Ik kan zo nog even doorgaan.  De kern van de boodschap: Rutte is al tien jaar de baas en alles wat in Nederland misgaat, is dus Ruttes schuld. En ja, er liep de laatste jaren wel wat verkeerd in Nederland, vaak een gevolg van “een gebrekkige overheid, te weinig transparantie of niet bevredigende marktwerking”, samen te vatten als: het beleid van Rutte. Maar Rutte pareert die aanvallen met het grootste gemak. In die tien jaar, namelijk, is zowat elke andere partij bij het beleid betrokken geweest, zij het als coalitiepartner, dan wel als gedoogsteuner vanuit de oppositie. Zo werkte Rutte al samen met PVV, CDA, D66, Christen Unie, PVdA, Groen-Links, SGP. “U was er zelf bij”, herhaalt Rutte met de glimlach op het gezicht meer dan eens. Eén iemand vloerde Rutte wel: Kristie Rongen, moeder en slachtoffer in de toeslagenaffaire, de zaak waarover de regering Rutte “viel” (of toch symbolisch) vorige maand. Jarenlang werden ouders onterecht als fraudeurs gezien door absurd streng optreden van de overheid, waardoor ze duizenden euro’s misliepen en al die tijd deed de politiek niets. Verschillende politici sloegen mea culpa en verdwenen van de Haagse bühne. Ook Rutte zei sorry, maar bleef. Kristie Rongen, de enige “burger” in het RTL-debat met Rutte, liet zich niet doen. Rutte stond even voor schut. (lees verder onder het youtubefilmpje) Wilders en zijn zwarte piet Zo hard Rutte gedraaid is van “de markt” naar “de sterke overheid”, zo sterk is Geert Wilders de voorbije jaren zichzelf gebleven. Hoewel het er een paar jaar geleden naar uitzag dat zijn ster tanende was en Thierry Baudet van Forum voor Democratie de nieuwe leider op de uiterst-rechtste flank zou worden, is Wilders helemaal terug. In de peilingen is hij in een nek-aan-nekrace voor de tweede plaats beland. Hij haalt zo goed als zeker hetzelfde resultaat als vier jaar geleden. In de debatten kiest hij voor het vertrouwde recept: klimaatsceptisch, anti-Europees en vooral voluit migratiekritisch.  Tijdens het RTL-debat haalde Wilders fors uit: “de mens van kleur die ik het liefste zie, is Zwarte Piet”, verwijzend naar de knecht van Sinterklaas die op steeds meer plaatsen vervangen wordt door roetveegpiet. Sigrid Kaag van het links-liberale D66 haalde fors uit en had het over Wilders’ zielige zwarte piet in een serieus debat over discriminatie. Dat debat had wel nog eens een ouderwetse rechts-linksdeling: op de vraag of er quota moeten komen voor politici van kleur, antwoordden de linkse partijen “ja”, de rechtse of centrumpartijen “nee”. Pijnlijk werd het wel voor Jesse Klaver, die met een voetbalvergelijking zijn gelijk wou bewijzen: “als Ronald Koeman alleen maar witte jongens zou opstellen, worden we geen Europees kampioen”, terwijl Frank De Boer al een half jaar de coach van Oranje is en niet Ronald Koeman.  Als Ronald Koeman deze zomer alleen maar witte jongens zou opstellen, dan weet ik een ding zeker: dan worden we geen Europees kampioen Jesse Klaver, Groen-Links, over het Nederlands elftal van coach Frank De Boer De entree van het complotdenken De meest opmerkelijke koers in de campagne vaart Thierry Baudet, van het rechts-populistische Forum voor Democratie. Sinds de corona-uitbraak kan hij zich moeilijker op zijn oude thema’s toeleggen. Daarom trekt Baudet sinds de crisis resoluut de kaart van de complotdenkers en ontkenners. Corona wordt als een “griepje” beschouwd, als een ongevaarlijke klucht. Zelf trekt Baudet het hele land rond op campagne, zonder mondmasker, zonder afstand. Het komt hem waarschijnlijk nog op een boete te staan. Daarnaast trekt Baudet nu ook met de regelmaat van de klok de geldigheid van de verkiezingen in twijfel, omdat er mogelijk gesjoemeld zou kunnen worden met de briefstemmen. Ook tijdens het radiodebat zaaide hij twijfel. (lees verder onder de video) Videospeler inladen… Ook binnen Forum voor Democratie rommelt het. Baudet liet de jongerenvoorzitter zitten na antisemitische uitspraken en verschillende toppers vertrokken. In de peilingen lijkt zijn nieuwe koers weinig aan te slaan. De partij haalt minder dan 3 procent. Maar zichzelf in de kijker knokken, doet Baudet natuurlijk wel. Op 17 maart – en voor kwetsbare groepen ook al op 15 en 16 maart – is het aan de Nederlander om te kiezen. Keuze heeft die kiezer in elk geval genoeg.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *